 |
 |
 |
 |
 |
 |
|

Həpimiz Bir Günəşin Zərrəsiyik
Abdulla
Şaiq
|
|
AZSAYLI
XALQLARIN TƏHSİL HÜQÜQLARI
Azsaylı
xalqların yaşadığı coğrafi ərazi
|
|
|
Azərbaycan çox millətli
respublikadır. Axırıncı siyahıyaalma
göstərdi ki, Azərbaycan əhalisinin 17% -ə
qədərini 80- dən çox millətin nümayəndəsi
təşkil edir. Burada ləzgilər, talışlar,
inqiloylar, avarlar, saxurlar, kürdlər və s. xalqların
nümayəndələri artıq neçə əsrlərdir
ki, azərbaycanlılarla yanaşı yaşayır
və azərbaycanı özlərinin vətəni
sayırlar. Bu çox millətliliyin özü onu
göstərirki, Azərbaycanda hər bir insanın
hüquqları irqindən, dinindən asılı
olmayaraq dövlət tərəfindən qorunmuşdur.
Bu tarixi köklərimizlə bağlıdır.
Hələ XX əsrin əvvələrinldə
ilk milli Türk məktəbinin banisi, görkəmli
pedaqoq, alim, yazıçı, böyük vətəndaş
Abdulla Şaiq öz əsərəlrində
xalqların bərabərliyinin carçısı
olmuşdur. məhz vebsaytın devizinin onun eyni adlı
əsərindən götürülməsi də
bunula bağlıdır Təklif edilən mövzu
zamanın hökmü ilə diqtə edildiyi üçün
bir çox ölkələr üçün aktualdır.
Hər bir ölkə bu problemi ölkənin milli
xüsüusiyyətlərini, adət ənənələrini
nəzərə alaraq həll edir. bizim respublikada
isə bu problemin həllinə 1993 - cü ildə
ölkə prezidentinin verdiyi fərmanla başlanıldı.
Fərmanda azsaylı xalqların təhsil, mətbuat,
söz, vicdan azadlığı hüqüqları
olduqca dəqiq göstərilmişdir. Hal- hazırda
republikada yaşayan xalqlar öz dillərində
məktəblər açır, qəzet, tədris
və metodiki vəsaitlər hazırlayıb nəşr
etdirirlərö 8 millətin (talış, ləzgi,
saxur, avar, udin, xınalıq, gürcü,ta) dilində
məktəb proqramları işlənib hazırlanmışdır.
11 adda 57 min dərslik nəşr edilmişdir.
|
¹
|
Təlimin
dili
|
Məktəblərin
sayı
|
Ana
dilinin bir dil kimi öyrənilməsində şagirdlərin
bölgüsü
|
Qeyd
|
|
I-IV siniflər
|
V-IX siniflər
|
X-XI
siniflər
|
|
Sinif
|
Şagird
|
Sinif
|
Şagird
|
Sinif
|
Şagird
|
Sinif
|
Şagird
|
|
1
|
Ləzgi
|
94
|
200
|
2475
|
565
|
10452
|
126
|
1893
|
891
|
14818
|
|
2
|
Avar
|
19
|
166
|
4156
|
70
|
2122
|
24
|
506
|
260
|
6784
|
|
3
|
Saxur
|
12
|
47
|
1011
|
46
|
1150
|
12
|
227
|
105
|
2388
|
|
4
|
İnqiloy
|
5
|
20
|
1035
|
21
|
1224
|
10
|
352
|
51
|
2611
|
|
5
|
Talış
|
248
|
1716
|
29120
|
-
|
-
|
-
|
-
|
1716
|
29120
|
|
6
|
Kürd
|
2
|
8
|
98
|
-
|
-
|
-
|
-
|
8
|
98
|
|
7
|
Tat
|
3
|
8
|
156
|
-
|
-
|
-
|
-
|
8
|
156
|
|
8
|
Xınalıq
|
1
|
5
|
96
|
-
|
-
|
-
|
-
|
5
|
96
|
|
9
|
İvrit
|
1
|
5
|
114
|
-
|
-
|
-
|
-
|
5
|
114
|
|
10
|
Udin
|
3
|
24
|
348
|
-
|
-
|
-
|
-
|
24
|
348
|
|
Göstərilən bölgələrdən
olan təhsil işçiləri Azad müəllimlər
Birliyinin keçirdiyi tədbirlərin fəal iştirakçılarıdırlar.
Talışların məskunlaşdığı
Lənkəranda müəllimlərlə «Dəyirmi
masa» təşkil edilmişdir. Əsas problemlər
ana dilində dərslik və metodiki vəsaitin çatışmamasıdır.
Hal hazırda bu problemlər öz həllini tapmışdır.
Gürcü dilində olan məktəblər üçün
Gürcüstan Respublikasından dərsliklər
gətirilmiş, Dağıstan respublikası Universitetelərinə
tələbələr göndərilmişdir.
|
|